شمس الدين حافظ

456

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

372 - « بيا تا گل برافشانيم » بيا تا گل برافشانيم و مى در ساغر اندازيم * فلك را سقف بشكافيم و طرحى نو دراندازيم اگر غم لشكر انگيزد كه خونِ عاشقان ريزد * من و ساقى بهم سازيم و بنيادش براندازيم شرابِ ارغوانى را گلاب اندر قَدَح ريزيم * نسيمِ عطرگردان را شكر در مِجْمَر اندازيم چو در دست است رودى خوش بگو مطرب سرودى خوش * كه دست‌افشان غزل‌خوانيم و پاكوبان سراندازيم صبا ، خاكِ وجودِ ما بدان عالىجناب انداز * بُوَد كان شاهِ خوبان را نظر بر منظر اندازيم يكى از عقل مىلافد يكى طامات مىبافد * بيا كاين داورىها را به پيشِ داور اندازيم بهشتِ عَدْن اگر خواهى ، بيا با ما به ميخانه * كه از پاى خُمت روزى ، به حوضِ كوثر اندازيم سخن‌دانىّ و خوش‌خوانى نمىورزند در شيراز * بيا حافظ كه تا خود را به مُلكى ديگر اندازيم * توضيحات : گل برافشانيم ( گل‌ريزان كنيم - گل‌افشانى كنيم ) مى در ساغر اندازيم ( باده در جام بريزيم ) طرح ( شالوده ) انگيزد ( بپاسازد ) شراب ارغوانى ( شراب قرمز ناب ) رود ( ساز موسيقى ) دست‌افشان ( دست زدن و بشكن ) صبا ( اى باد صبا - منادا ) نظر ( چهرهء جانان ) عالىجناب ( آستان و الا ) بهشت عدن ( بهشت جاودان ) مىلافد ( ستايش مىكند ) طامات ( كشف و كرامات صوفيانه ) حوض كوثر ( جويبار گواراى بهشت ) معنى بيت ( 1 ) ( بيا تا گل‌ريزان كنيم و جشنى بيارائيم و باده در جام بريزيم ، سقف سپهر را كه بنيادش كج است ، خراب كنيم و شالوده‌اى جديد پى افكنيم ) معنى بيت ( 2 ) ( اگر غم روزگار براى ريختن خون عاشقان لشكركشى بكند من و ساقى باهم متحد شده و بر سپاه اندوه حمله مىآوريم و اساس او را بهم مىريزيم و خراب مىكنيم ) معنى بيت ( 3 ) ( به قدح شراب قرمز ناب ، گلاب مىريزيم و آن را معطر مىكنيم و به آتشدان نسيمى كه عطرافشانى مىكند شكر و قند مىريزيم تا خوشبوتر گردد ) معنى بيت ( 4 ) ( اى نوازنده ، چون تو با رود خوش صدا آماده‌اى ، سرودى دلپذير بخوان و بنواز تا ترانه‌اى عاشقانه و آهنگين بسراييم و در حال پايكوبى سر نثار قدم يار كنيم ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - از زندگى آرام و نسبتا خوب خود هرچه مىتوانيد بهره‌مند شويد كه از آينده كسى خبر ندارد و هيچ‌گاه وقت خوش را صرف انتقام‌گيرى نكنيد بلكه مانند باران باشيد و به همه محبت كنيد ، بهتر است بدى مردم را به خداوند بسپارى كه دست او بالاترين دستهاست . 2 - فرزندم ، به جناب‌عالى مژده مىدهم كه كبوتر اقبال بر بام منزل جناب‌عالى آشيانه گرفته و اين نيت حتما عملى مىگردد و مشكلات به زودى حل خواهد شد ، سعى كنيد راز دل خود را با كسى در ميان مگذاريد و از حسودان برحذر باشيد . 3 - خواجه در بيتهاى 5 و 6 و 7 به ترتيب فرمايد : ( اى نسيم صبا ، غبار پيكر ما را به آن آستان و الا برسان تا باشد كه چشم ما به ديدار آن سرو زيبارو بيفتد ) ( يكى از طريق عقل خويش را ستايش مىكند ، ديگرى از ادعاى كشف و كرامات خود پراكنده‌گويى مىكند ، برخيز تا اين دعوىها را نزد قاضى عادل جهان هستى طرح كنيم ) ( اگر بهشت جاودان را مىخواهى ، همراه ما به ميكدهء عشق روى آور تا از كنار خمخانهء معرفت ، تو را يكباره به حوض كوثر يعنى همان جويبار گواراى بهشت برسانيم ) خود تفسير كنيد . 4 - نگرانى جناب‌عالى بىمورد و ناشى از وسواس زياد مىباشد ، سعى كنيد خوددار و صبور باشيد . 5 - در آينده اگر خواب ديديد كه با شيطان يا اژدها در جنگيد ، تعبيرش : مبارزه با اميال و هوس‌هاى درونى و غلبه بر غرايز حيوانى است . 6 - كسى را كه هفته گذشته ناراحت كرده‌ايد ، بدانيد مستجاب‌الدعوه مىباشد فورى دل او را بدست آوريد و نذر خود را ادا كنيد .